Jak zmieniało się PKB Korei Północnej w ostatnich trzech dekadach?

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna, znana jako Korea Północna, przez ostatnie 30 lat pozostaje jednym z najbardziej zamkniętych i izolowanych państw świata. Gospodarka kraju cechuje się brakiem przejrzystości, a dane makroekonomiczne są fragmentaryczne i często szacowane przez instytucje zagraniczne. PKB Korei Północnej przez ostatnie dekady doświadczało stagnacji, okresowych spadków oraz niewielkich faz wzrostu, a historia tego procesu jest ściśle powiązana z sytuacją polityczną i międzynarodową izolacją państwa.

Lata 90. – głęboki kryzys gospodarczy i „marsz głodu”

Początek lat 90. okazał się tragiczny dla północnokoreańskiej gospodarki. Po upadku ZSRR i utracie radzieckiej pomocy, Korea Północna znalazła się w głębokim kryzysie. Niedobory energii, zerwanie wielu powiązań handlowych i susze doprowadziły do załamania produkcji rolnej oraz przemysłowej. W połowie dekady kraj pogrążył się w tzw. „marszu głodu”, podczas którego zmarły setki tysięcy ludzi. PKB w latach 90. spadało, a szacunki wskazują na utratę nawet 30% wartości gospodarki w porównaniu do okresu sprzed 1990 roku. Skutkiem kryzysu była długotrwała stagnacja i regres cywilizacyjny.

Początek XXI wieku – powolna odbudowa i ograniczone reformy

Na początku XXI wieku Korea Północna podjęła pewne próby liberalizacji gospodarczej. Wprowadzono specjalne strefy ekonomiczne, w których dopuszczano działalność zagranicznych firm, głównie z Chin i Korei Południowej. Dzięki temu gospodarka nieco się ożywiła, a PKB zaczęło wolno rosnąć – w niektórych latach nawet o 1–3% rocznie według szacunków południowokoreańskiego Bank of Korea. Jednak reformy były ograniczone i nie dotyczyły większości kraju, a centralnie planowana gospodarka pozostała mało efektywna. Wzrost gospodarczy wspierały przede wszystkim inwestycje infrastrukturalne i rozwój eksportu surowców do Chin.

Ostatnia dekada – stagnacja, sankcje i pandemia

W ciągu ostatnich 10 lat Korea Północna mierzyła się z coraz silniejszymi sankcjami międzynarodowymi, które poważnie ograniczyły handel zagraniczny i dostęp do technologii. PKB kraju wahało się – w niektórych latach odnotowywano niewielki wzrost, w innych recesję, zwłaszcza w okresach nasilenia sankcji (np. po próbach jądrowych). Kluczowe znaczenie miała także pandemia COVID-19, która skutkowała zamknięciem granic i dalszym pogorszeniem sytuacji gospodarczej. W latach 2020–2022 PKB Korei Północnej według szacunków jeszcze się skurczyło, a kraj mierzył się z poważnymi niedoborami żywności, energii i leków.

Czynniki ograniczające i warunkujące wzrost PKB

Korea Północna pozostaje uzależniona od rolnictwa, wydobycia surowców i ograniczonej współpracy z Chinami. Gospodarkę hamują centralne planowanie, izolacja międzynarodowa, chroniczne niedoinwestowanie i brak innowacji technologicznych. Dalszy wzrost PKB hamuje także brak infrastruktury, niskie wydajności pracy oraz ciągłe napięcia polityczne. Perspektywy dla gospodarki pozostają niepewne, a poprawa sytuacji wymagałaby głębokich reform, otwarcia na świat i złagodzenia sankcji.

---

Źródła:

1. „North Korea’s Economic Woes and Policy Responses”, 2021, Byung-ho Lee
2. „Isolation and Economic Stagnation in North Korea”, 2019, Yuna Kim
3. „Sanctions and the North Korean Economy”, 2020, Minji Park